AUTOIMMUNOLOGICZNE PODŁOŻE HASHIMOTO | Dlaczego zdrowe jelita odgrywają pierwsze skrzypce w dietoterapii tarczycy?

Dlaczego zadbanie o nasz układ odpornościowy i jelita ma tak kluczowe znaczenie w aspekcie dietoterapii choroby Hashimoto❓

 

Układ immunologiczny jest skomplikowaną i rozbudowaną siecią elementów komórkowych oraz samoregulacyjnych mechanizmów, zapewniających tym samym bezpieczeństwo tkankom i narządom gospodarza przed atakiem patogenów oraz rozwojem schorzeń o podłożu autoimmunologicznym.

Odpowiednio sprecyzowana reakcja immunologiczna ma istotne znaczenie dla prawidłowego i skutecznego rozpoznawania i usuwania obcych antygenów. Brak zdolności rozpoznania własnych antygenów od antygenów obcych definiuje pojęcie autoimmunogenności, która stanowi tym samym bezpośrednią przyczynę wszelkich chorób z autoagresją.

Jak dobrze wiecie choroba Hashimoto należy właśnie do schorzeń autoimmunologicznych o charakterze przewlekłego zapalenia narządowo-swoistego, które nadmiernie angażuje cały układ odpornościowy.

 

Kluczowymi antygenami tarczycy, uczestniczącymi w procesie autodestrukcji są: tyreoperoksydaza (TPO), tyreoglobulina (Tg) i receptory dla TSH. Bardzo wysokie wartości przeciwciał przeciwtarczycowych, które są wykrywane u ponad 95% przypadków wskazują na limfocytarne zapalenie tarczycy, jednak ich nieobecność nie wyklucza choroby❗

Choroba Hashimoto może przebiegać z niedoczynnością gruczołu czyli stanem, w którym stężenie hormonów T3 i T4 jest za niskie, ale również eutyreozą, która charakteryzuję się prawidłową czynnością gruczołu tarczowego w zakresie wydzielania hormonów. Nie mniej jednak, u ponad 90% pacjentów z przewlekłym limfocytarnym zapaleniem tarczycy współwystępuje niedoczynność gruczołu. Początkowo obserwowane są objawy subklinicznej niedoczynności narządu, która stopniowo wraz z progresją stanu zapalnego może rozwinąć w pełnoobjawową, klinicznie jawną niedoczynność.

 

Znaczącą rolę w patogenezie schorzenia odgrywa apoptoza – programowana śmierć komórki, która jest swego rodzaju mechanizmem samoregulacyjnym, polegającym na eliminacji uszkodzonych, zmutowanych lub niepotrzebnych komórek organizmu. Udowodniono także korelację współczynnika apoptozy komórek pęcherzykowych tarczycy z klinicznymi symptomami chorób autoimmunologicznych gruczołu.

W limfocytarnym zapaleniu tarczycy badania dotyczące reakcji immunologicznej wykazały, że aktywność cytotoksycznych limfocytów T prowadzi do destrukcji tyreocytów, a także dochodzi do wytworzenia przeciwciał przeciwtarczycowych przez limfocyty B.

Wykazano również rolę prozapalnych cytokin w patomechanizmie zaburzeń gruczołu, które biorąc udział w modulacji odpowiedzi immunologicznej, mają nadrzędny wpływ na homeostazę pomiędzy zapoczątkowaniem procesu autoimmunizacyjnego, a utrzymaniem własnej tolerancji.
Wpływają one zarówno docelowo na komórki tarczycy, jak i na sam układ odpornościowy❗

 

Zważywszy na mechanizm schorzeń autoimmunologicznych układ odpornościowy atakując jeden organ może wygenerować kolejną reakcję autoimmunologiczną wobec innego narządu. W związku z tym, osoby zmagające się z Hashimoto są bardziej narażone na współwystępowanie innych chorób z autoagresją takich jak bielactwo, celiakia, łuszczyca, toczeń, reumatoidalne zapalenie stawów czy cukrzyca typu 1.

Ponadto w przypadku limfocytarnego zapalenia tarczycy z towarzyszącą niedoczynnością gruczołu tarczowego mogą współwystępować również inne niedoczynności na przykład nadnerczy, jajników czy wysp trzustkowych.

 

Jaki z tego wniosek w kontekście żywienia❓

Dieta wysokoprzetworzona, uboga w kwasy omega 3, przeciwutleniacze, błonnik, mało urozmaicona nie będzie sprzyjała poprawie wyników hormonów tarczycy, jak i obniżenia przeciwciał. Powiedzenie, że zdrowie zaczyna się w jelitach ma spore znaczenie w kontekście dietoterapii chorób autoimmunologicznych. Jelita to nasz drugi mózg i sprawny układ odpornościowy, a prawidłowa praca systemu immunologicznego to brakujący klucz w wyciszaniu stanu zapalnego!

 


Bibliografia:
1.Ganesh B, Cheatem D, Vasu C, Prabhakar B. Indukcja tolerancji obwodowej w leczeniu autoimmunologicznego zapalenia tarczycy [w]: Wiersinga W, Drexhage H, Weetman A, Butz S. (red) Tarczyca i schorzenia autoimmunologiczne. Wyd. MedPharm, Wrocław 2008
2. Gietka-Czernel M. Diagnostyka laboratoryjna chorób tarczycy. 
https://podyplomie.pl/wiedza/wielka-interna/1289,diagnostyka-laboratoryjna-chorob-tarczycy
3. Wallach J. Interpretacja badań laboratoryjnych. Wyd. Medipage, Warszawa 2011
4. Zagrodzki P, Krypczyk J. Znaczenie selenu w leczeniu choroby Hashimoto. Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej. 
5. Bossowski A, Otto-Buczkowska E. Schorzenia tarczycy o podłożu autoimmunologicznym [w]: Otto-Buczkowska (red.) Pediatria-co nowego? Wyd. Cornetis, Wrocław 2011