4 odsłony PCOS – którym typem jesteś Ty? Znajdź przyczynę i dostosuj odpowiednią metodę leczenia

PCOS jest najczęstszym zaburzeniem hormonalnym spotykanym u kobiet w wieku rozrodczym. Związany jest ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia zespołu metabolicznego, cukrzycy ciążowej, jak i cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego, dyslipidemii, zaburzeń płodności, chorób sercowo-naczyniowych czy hormonalnie wrażliwych raków. Jednym z powodów dla których zespół policystycznych jajników budzi tyle zamieszania jest fakt, że nie jest to typowa jednostka chorobowa. Jest to zespół przeróżnych symptomów i czynników, za którymi stoi to zaburzenie endokrynologiczne. Do objawów klinicznych zaliczamy zaburzenia miesiączkowania, objawy nadmiaru androgenów i otyłość. Najczęstszym kryterium podziału PCOS jest insulina, jednak możemy wskazać kilka mniej znanych typów. Jest to szczególnie istotne, ponieważ każdy z nich wymaga dobrania innej terapii. Nie możemy skutecznie leczyć PCOS nie mając zaadresowanej przyczyny. Niestety czynnik indywidualny ma tutaj kolosalne znaczenie, stąd dwie różne kobiety będą miały inny przebieg schorzenia oraz nieco inne zalecenia odnośnie diety i suplementacji.

 

1) Insulinozależne PCOS

To klasyczna i najbardziej powszechna kategoria. Wysoki poziom insuliny i leptyny zaburza owulację, a w konsekwencji pobudza jajniki do nadmiernej produkcji testosteronu. Nadmiar insuliny sprawia również, że wątroba produkuje mniej SHBG, czyli białka wiążącego hormony płciowe, a to z kolei prowadzi do wzrostu wolnych androgenów (męskich hormonów) we krwi. Insulinooporność oraz nieprawidłowe stężenie lipidów we krwi są dodatkowo wzmagane przez otyłość, na którą cierpi około 50% kobiet z PCOS.

Insulinooporność może być spowodowana nie tylko nieprawidłową dietą, ale i paleniem papierosów, wysokim spożyciem alkoholu, stresem czy ekspozycją na toksyny środowiskowe.

Powszechne objawy to: nadwaga / otyłość, szybkie przybieranie na wadze, problemy z poziomem glukozy i insuliny we krwi, brak owulacji, nieregularne okresy, nadmierne owłosienie, wypadanie włosów, trądzik.

Najważniejszym założeniem leczenia jest poprawienie wrażliwości insulinowej komórek, a więc połączenie diety (klik) wraz z aktywnością fizyczną będzie naszym priorytetem. Redukcja wagi już w granicach 5% przyczynia się do zmniejszenia insulinooporności, spadku poziomu testosteronu we krwi oraz złagodzenia objawów hyperandrogenemii. Natomiast zmniejszenie masy ciała o 10% wpływa korzystnie na normalizację cykli menstruacyjnych. W leczeniu konwencjonalnym stosuje się metforminę, wśród alternatyw można wyróżnić – chromkwas alfa -liponowy (ALA) czy coraz bardziej znany mio-inozytol, o którym również pojawi się artykuł na blogu (klik).

 

2) PCOS po odstawieniu antykoncepcji

Jak wiemy działanie tabletek antykoncepcyjnych polega na hamowaniu owulacji. Dla większości kobiet jest to tymczasowy efekt i owulacja pojawia się wkrótce po odstawieniu antykoncepcji. U niektórych jednak kobiet zatrzymanie owulacji może wydłużyć się na wiele miesięcy, a nawet lata. Syntetyczne hormony zakłócają komunikację pomiędzy przysadką, a jajnikami co może skutkować utrudnieniami przy staraniach o dziecko. Brak owulacji oraz niedobór progesteronu powoduje powstanie znacznej ilości nierozwiniętych pęcherzyków wzrostowych produkujących androgeny. Mimo braku rzetelnych badań naukowych wiele kobiet potwierdza, że wystąpienie u nich PCOS miało miejsce właśnie po odstawieniu antykoncepcji.

Ten typ PCOS będzie dotyczył kobiet, które miały regularne miesiączki przed braniem tabletek antykoncepcyjnych, występował u nich trądzik, a w badaniach hormonalnych może wyjść podwyższone stężenie LH w stosunku do FSH, a także podwyższona prolaktyna.

Leczenie: w celu obniżenia LH stosuje się korzeń lukrecji i piwonii. Skutecznym preparatem w uregulowaniu stosunku między LH, a FSH (który powinien wynosić 1:1) jest Inofem, zawierający myo-inositol. Jeśli zaś prolaktyna jest wysoka, to najbardziej znanym w medycynie naturalnej środkiem jest niepokalanek mnisi np. w postaci tabletek zawiera go lek ziołowy o nazwie Castagnus. Zarówno korzeń piwonii, jak i niepokalanek oddziałowują na oś przysadka-jajniki i są silnymi ziołami, dlatego nie powinno się ich stosować dłużej niż 10 miesięcy. Zazwyczaj po 3 miesiącach przyjmowania są zauważalne efekty.

Tip! Nie stosujemy lukrecji w przypadku wysokiego ciśnienia krwi.

Tip2! Niepokalanek pobudza wydzielanie LH, dlatego w przypadku wysokiego stężenia lutropiny nie powinniśmy go przyjmować.

 

3) Zapalna postać PCOS

Stan zapalny może być wynikiem stresu i niewydolnej pracy nadnerczy, toksyn środowiskowych, zespołu nieszczelnego jelita, nietolerancji pokarmowych oraz alergii.

Ta kategoria będzie obejmowała kobiety, które często są szczupłe i nie mają problemów z wagą, a przyczyna nie tkwi w insulinie. W badaniach może wystąpić bardzo często niedobór witaminy D, podwyższony poziom białka ostrej fazy CRP, przeciwciała tarczycowe, jak również podwyższony androstendion i DHEA, co świadczy o możliwych zaburzeniach pracy nadnerczy.

Dokuczające objawy to nawracające infekcje, bóle stawów, choroby skóry, bóle głowy.

Powinniśmy skupić się w leczeniu na redukcji stresu, odpowiedniej ilość snu, unikaniu BPA, ksenobiotyków, warto zastosować także dietę eliminacyjną. W suplementacji pomocne okażą się probiotyki, kwasy omega3, B- complex, magnez, cynk, ashwagandha, schisandra (cytryniec chiński). Poprawa jest powolna i zajmuje od 6 do 9 miesięcy.

 

4) Inne przyczyny 

Jeśli cierpisz na PCOS, ale nadal nie potrafisz się odnaleźć, może to oznaczać, iż istnieje jeszcze inny indywidualny czynnik. Czasami mamy do czynienia z kombinacją kilku typów, gdy np. utrata wrażliwości receptorów na insulinę następuje na skutek stresu (przewlekle wysoki poziom kortyzolu) czy stanu zapalnego. W takim wypadku mamy bardzo często do czynienia z zaburzeniami pracy duetu nadnercza-tarczyca i sama dieta nie wystarczy, konieczne jest wsparcie wydajności tych organów.

 

Inne wpływające czynniki:

– choroby tarczycy

– spożywanie dużej ilości soi (ze względu na fitoestrogeny)

– dieta wegetariańska (mogąca przyczynić się do niedoboru cynku)

– brak tłuszczu i zbyt mała podaż węglowodanów w diecie

– sztuczne słodziki

– niedobory składników odżywczych

– długookresowe diety redukujące

– niedobór jodu

– przetrenowanie

Źródło:
Wpis został przygotowany w oparciu o typy PCOS opracowane przez
Dr. Larę Briden – biologa i naturoterapeutkę mającą 20-letnie doświadczenie w pracy z pacjentkami (http://www.larabriden.com) oraz wykład dr n. med. Piotr Szkodziak „Zespół policystycznych jajników u pacjentki z otyłością II stopnia w kontekście niepłodności” podczas konferencji Trendy w Dietetyce 2016